...پاورقی فرهنگ و ارتباطات

حرف‌های زده نشده در حوزه معارف اسلامی، دین، حکومت (سیاست‌گذاری عمومی)، جامعه اسلامی، فرهنگ و ارتباطات

جمعه 14 بهمن 1390

در انتظار شهدای علوم انسانیچرا یک دانشمند علوم انسانی شهید نمی‌شود؟

در انتظار شهدای تنگه احد انقلاب اسلامی

پاورقی‌نویس فرهنگ و ارتباطات

کارشناسی‌ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

www.PavaraQi.ir

اشاره:

بعد از ترورهای اول انقلاب (چه ترور شخصیت‌های دینی و انقلابی و چه ترورهای کور)، موج جدید ترورها متوجه دانشمندان شده است. تحلیل گفتمانی اختصاص ترورها به بعضی حوزه‌های علم، ما را به یک سوال جدی می‌رساند: «چرا کسی از اهالی علوم انسانی ترور نمی‌شود؟»


تنگه احد، یعنی نقطه ضعف ما

معنای لغوی تنگه احد، اشاره به یک رویداد تاریخی دارد که در ادامه خواهید خواند. اما این روزها معنای اصطلاحی آن خیلی به کار می‌رود. نقاط ضعف هر مجموعه را، تنگه احد آن مجموعه می‌نامند. اما واقعا چرا به نقاط ضعف هر مجموعه، تنگه احد می‌‌گن؟ مروری بر زمینه فرهنگی و ریشه تاریخی می‌تواند کمک بزرگی باشد تا به جواب این سوال برسیم.

 

داستان تنگه احد چه بود؟

داستان به صدر اسلام بر می‌گردد. پس از پیروزی غرورانگیز بدر، مشرکان مکه، جنگ احد را راه انداختند. پیروزی در احد هم از آن سپاه اسلام بود اگر...

فرمانده سپاه اسلام، حضرت رسول اعظم، عده‌ای را مامور به حضور در تنگه احد کرده بود که فکر عبور از تنگه و دور زدن مسلمانان، به سر سپاه شرک و کفر نیفتند. ماموریت آسانی بود. کافی بود صرفا مثل چوب‌های خشک در تنگه می‌ایستادند. اما همین ماموریت ساده را انجام ندادند تا یکی از بزرگ‌ترین ضربه‌ها به سپاه اسلام در تاریخ وارد شد. جمع‌آوری غنایم به حضور در پست نگهبانی تنگه احد ترجیح داده شد و شد آن‌چه نباید می‌شد.

 

پس، تنگه احد، نقطه ضعف ما نیست!

همان‌طور که دیدیدم، تنگه احد نقطه ضعف ما نیست؛ بلکه نقطه‌ آسیب‌پذیر ماست. بهتر بگوییم: نقطه‌ای که به سبب پاره‌ای غفلت‌ها و خیانت‌ها آسیب‌پذیر شده است. وگرنه ما که حواسمون هست، دشمن احتمالا از اون نقطه به ما ضربه می‌زنه و مراقبت از اون هم کاری نداره! نقطه‌ای که نیاز داریم بهش توجه کنیم. اگر خوب کار نکنیم، می‌شه نقطه ضعف و تنگه احد.

 

علوم انسانی در مقایسه با علوم پزشکی، فنی و مهندسی

قبل انقلاب، تصور همگان چنین بود که ما در زمینه‌های پزشکی، فنی و مهندسی خیلی از دنیا عقبیم و باید نیم قرن کار کنیم تا عقب‌ماندگی‌ها را جبران کنیم. اما همه باور داشتند که در زمینه علوم انسانی، حرف حق خودمان را در حوزه‌های مختلف حقوق، اقتصاد و... به راحتی می‌توانیم صادر کنیم و درستی اندیشه‌های اسلامی را به جهانیان بقبولانیم. اما بعد از گذشت سه دهه، کاملا وضع بر عکس شده است. هسته‌ای، نانو، لیزر و چیزهایی که اسم‌شان را بلد نیستیم، به راحتی تولید انبوه و صنعتی می‌رسند اما جدیدترین خبر حوزه دانشگاهی علوم انسانی، هم‌چنان تاکید بر بازنگری سرفصل‌های کتاب‌های درسی متناسب با بوم ایرانی اسلامی است! (یعنی خارجی‌ها که هیچ، یه کاری کنیم جوون‌های خودمون از دست نرن!)

 

علوم انسانی، تنگه احد انقلاب اسلامی

آیت‌الله حائری شیرازی نماینده مجلس خبرگان رهبری، این تشبیه تنگه احد انقلاب اسلامی را برای علوم انسانی به کار برده‌اند که مورد استقبال اهالی علوم انسانی هم قرار گرفته است!

تنگه احد انقلاب اسلامی، تعبیر قشنگی است. علوم انسانی نقطه نیاز، ضعف و آسیب‌پذیری ماست. البته من جرات نمی‌گم به اهالی علوم انسانی تهمت غفلت یا خیانت بزنم. ان‌شاءالله همه مشکلات و عقب‌ماندگی‌ها مربوط به دشواری‌های علوم انسانی است و اهالی تنگه، آن را رها نکرده‌اند و به دنبال غنیمت نرفته‌اند.

 

قرار بود بمب اتم باشیم

اما باز هم یک سوال، بی‌پاسخ می‌ماند. چرا کسی از دانشمندان علوم انسانی، ترور و شهید نمی‌شود؟

در شماره 60 مجله حیات، پروند ویژه انتخابات مجلس خواندم که چون نمایندگان مجلس، خطری برای دشمنان ندارند، دیگر نمایندگان مجلس ترور نمی‌شوند و تنها دانشمندان ترور می‌شوند.

بی‌شک این علوم انسانی فعلی، خطری برای دشمن ندارد. ما با قواعدی که دشمن تعریف کرده است، در زمینی که دشمن تعریف کرده است بازی می‌کنیم. اما قرار بود ما یک بمب اتم باشیم. هر جوان علوم انسانی‌خوانده باید به مراتب خطرناک‌تر از بمب اتم باشد. بمب اتم قادر است یک شهر را به هم بریزد، اما علوم انسانی قادر است جهانی را به هم بریزد. مگر مارکس، جهان را به هم نریخت؟ مگر تئوری ولایت فقیه امام، جهان را به هم نریخت؟

به امید آن روز که دانشمندان علوم انسانی، این اهالی تنگه احد انقلاب اسلامی هم شهید شوند!

بازنشر در: انصار نیوز (بدون ذکر منبع)

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 25 آذر 1389

    و تاسوعا باز هم تکرار خواهد شد

    1.     امروز تاسوعاست. تاسوعا متعلق به ماه منیر بنی هاشم، حضرت عباس است. تاسوعا در هند هم تعطیل رسمی است. به فدای حضرت عباس که بجای روز شهادتش (عاشورا را می گویم) روز مرگش به نام او شده. چه زیبا گفت استاد پناهیان: شهدای کربلا عاشورا شهید شدند. اما عباس تاسوعا مرد. وقتی شمر بن ذی الجوشن آمد و گفت: عباس! تو از مایی! برایت امان نامه آوردم... . عباس با این حرف آب شد از خجالت.

    2.     دیشب هم تاسوعا بود. سرشب را در هیات میثاق با شهدا، با سخنرانی حضرت استاد پناهیان شروع کردم و با روضه استاد برادر میثم مطیعی گریه کردیم و سینه زدیم. اما آنچه دیشبم را به صبح رساند یک کتاب بود. کتابی که دوست جدیدالورودم - محمد محسن فیضی پور- معرفی کرده بود و من همین دیشب در غرفه بسیج دیدم و خریدم: کتاب سقای آب و ادب؛ تازه ترین اثر هنرمند مسلمان سید مهدی شجاعی؛ چاپ اول: 1389، 264 صفحه؛ کتاب نیستان.کتاب جدید سید مهدی شجاعی

    3.     گرچه معمولا چند کتاب را با هم می خوانم و خرد خرد به انتها می رسانم؛ گاهی ویژه مناسبتها برنامه مطالعه کتاب می ریزم. مثل صدا و سیما که برنامه های مناسبتی پخش می کند من هم مناسبتی مطالعه می کنم. جایی خوانده بودم که رهبرمان، امام خامنه ای هم در ایام حج، با سفرنامه های حج عشق می کند.

    4.     کتاب «سقای آب و ادب» روایت داستانی، ادبی، زیبا و ستودنی از قمر بنی هاشم است در ده فصل: از عباس علی شروع می کند و به عباس فاطمه ختم می کند. سید مهدی شجاعی باز هم از آیات و روایات و نقل های تاریخی خوب استفاده کرده است. دل نشین است. البته گاهی هم فراتر از نقلها به تخیل دست یازیده و تحلیل برداشتهای شخصی خود را هم آورده است. به همین دلیل است که برای موارد مستند (تاریخی- حدیثی) به شماره صفحه منبع مربوطه اشاره کرده است و باقی یا از مشهورات و یا استحسانهای سید اخلاق مدار.

    5.     یه انتقاد هم بکنم؟ دلم می خواد وقتی کتاب تاریخی -به ویژه تاریخ اسلام- می خونم بهم بگه: "که تاریخ مربوط به گذشته نیست؛ امروز یا فردا همون حادثه تاریخی دوباره اتفاق می افته. حواست باشه تو تاسوعای زندگیت دست رد به سینه شمر بزنی. حواست باشه عاشورا هم تو صف سپاه آقا باشی." نه اینکه آنقدر عاشورا را پدیده بی نظیری معرفی کنه که دیگه تکرار نشه! نه اینکه کوفیان را آنقدر فلان به تصویر بکشد که به مخیله کسی هم خطور نکند که او هم می تواند یک کوفی باشد. عاشورا مگر چه بود؟ شیعیان کوفه ولی زمانشان را صدا کردند و زدند او را به همراه خانواده کشتند! خیلی ساده است: اگر حسین را منتظرانش کشتند، مهدی را نیز ممکن است. کوفه ادعای انقلابی گری و اسلام ناب کرد؛ رسوای جهان شد. چرا تهران نشود؟ چرا قم نشود؟ تاریخ همه اش درس است و عبرت. این نوع نگاه به تاریخ که غیر کاربردی اش کند به درد نمی خورد. با ذات تاریخ نمی سازد! تاریخ چراغ آینده ماست. چرا تاریخ اسلام که بارها تکرار شده است را به نوعی روایت کنیم که پدیده ای استثنایی است؟

     

    کتابشناسی (اطلاعات کتابشناختی اثر):

    عنوان کتاب

    سقای آب و ادب

    نویسنده

    سید مهدی شجاعی

    محل نشر

    تهران

    ناشر

    کتاب نیستان

    نوبت چاپ

    اول

    سال انتشار

    1389

    تعداد صفحات

    264

    قیمت

    5500 تومان

    موضوع

    داستان مذهبی فارسی

     

    پسانوشت:

    1- این یادداشت رو صبح نوشتم. با تشکر از معاونت پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه السلام که امکان دسترسی راحت ما دانشجویان به اینترنت را فراهم می کنند.

    2- دامنه دات آی آر من چند روزی است که گویا ف*ی*ل *ت*ر است. اگر کسی علت آن را می فهمد به من هم خبر دهد!

    3- ما حسین قدیانی را خیلی دوست داریم. توقیف وبلاگش را هم نمی پسندیم. به قانون هم احترام می گذاریم.

    4- این یادداشت در شماره دوم نشریه «خانه ما»، نشریه بسیج دانشجویی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام منتشر شده است.

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 29 اردیبهشت 1389

    نامیرا
    نامیرا، رمانی است در حوزه تاریخ اسلام، سال 60 و 61 هجری در کوفه و حوالی آن اتفاق می افتد. می توانید از همین توضیح کوتاه بفهمید ماجرا چیست.

    متن ارزشمند و اصطلاحا فاخری است. صادق کرمیار (متولد 1338)، رمان خوبی پدید آورده است. همین که بگویم کاری است از نیستان، اهل مطالعه می فهمند دقیقا با چه کتابی روبرو خواهند شد.

    چی بگم. تاریخ اسلام سراسر درسه. خاطره نیست. موردکاوی است. حالاحالاها باید کتاب در بیاد تا رفته رفته بفهمیم چه اتفاقی افتاده است. نامیرا کار قشنگی بود. خوندنش برای نسل جوونی که همه چیز رو ساده می انگارد، مفید خواهد بود انشاءالله.

    اطلاعات کتابشناختی:

    نامیرا، صادق کرمیار، تهران، نیستان، 1388، 336ص. 5400 تومان.

    صفحه کتاب نامیرا در گودریدز +

    صفحه آقای صادق کرمیار در گودریدز +

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 15 بهمن 1388

      اشاره:

      فکر می کنیم مطالعه چیز لازم و سودمندی است. مصرف کاغذ در کشورهای ابرقدرت زیاد است. دوره های اوج تمدن اسلامی هم هم. معرفی و بررسی کتاب هم کار خوبی است. این را هم فکر می کنیم! دهه اول محرم امسال تعدادی از کتب عاشورایی که خوانده بودم را معرفی کردم. اربعین کم از دهه اول محرم ندارد.

      معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و نهمین کتاب

      عنوان:

      کاروان آفتاب

      کتاب کاروان آفتاب: گذری بر تاریخ و درس های حماسه عاشورا به همراه مسیر و تقویم زمانی حرکت کاروان

      آقای نورالدین زندیه، مولف کتاب فوق، از افتخارات دانشگاه امام صادق علیه السلام است که عمری را در خدمت به محرومین و اهداف تبلیغ دینی در دفتر اعزام مبلغ داشگاه امام صادق علیه السلام گذرانده است. استاد درسهای اندیشه اسلامی (شهید مطهری)، تفسیر و تدبر قرآن کریم و...

      جوان خوش صدا و ساده زیست و مردمی. باورش شاید سخت باشد که  مولف نه روی جلد کتاب، نه در صفحه اول، دوم، پشت جلد و ... اسم خود را نیاورده است. تنها در قسمت شناسنامه کتاب، اسم ایشان به عنوان مولف آمده است.

      کتاب کاروان آفتاب استاد زندیه، کتاب مختصر و مفیدی است که با بیان زمینه های فرهنگی اجتماعی حادثه عاشورا از صدر اسلام و عرب جاهلیت آغاز می کند و تاریخ و درسهایی تحلیلی از حماسه حسینی را برای زندگی امروز ارائه می دهد و در این راه از اندیشه های متفکرین معاصر چون امام روح الله خمینی سلام الله، حضرت آقا سید علی خامنه ای، شهید مرتضی مطهری، علامه محمدتقی جعفری، آیت الله جوادی آملی و ... استفاده می کند. با این حال به وضوح مشخص است که کتابی تبلیغی برای عموم مردم و به بیان و زبان ساده نوشته شده است. البته کتابی مستند به منابع معتبر باقی مانده است.

      دو ویژگی ممتاز این کتاب یکی طراحی گرافیکی بسیار خوب آن است که مطالعه را لذت بخش می کند و دیگری معرفی اجمالی کتابهایی در باره قیام امام حسین است. البته باید گستردگی موضوعات مورد بحث در عین اختصار را به آن افزود.

      کتابشناسی:

      کتاب کاروان آفتاب: گذری بر تاریخ و درس های حماسه عاشورا به همراه مسیر و تقویم زمانی حرکت کاروان، نورالدین زندیه، تهران، انتشارات مشکات مهر، 1387. 

  • نظرات() 
  • سه شنبه 8 دی 1388

    اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید. (نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی)

    محرم آمد. دهه اول محرم امسال رو با مرور بر کتابهایی که پارسال خوندم گذروندیم. امروز- سوم شهدای عاشورا- کتابی که شب اول محرم امسال از نمایشگاه کتاب بچه های دانشگاهمون- دانشگاه امام صادق علیه السلام- خریدم و همون شب خوندم، رو مرور کنیم.

    معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و دومین کتاب

    عنوان: کتاب پدر، عشق و پسر نوشته سید مهدی شجاعی در رثای حضرت علی اکبر علیه السلام

    کتاب پدر، عشق و پسر

    آخرین بار که کتابی از سید مهدی شجاعی نوشتم، کتاب کشتی پهلو گرفته بود. کتابی که همه اش مجالس روضه و گریه برای حضرت زهرا بود. این کتاب هم مثل همان کتاب با نثر ادبی نوشته شده، احساس بر آن غلبه دارد، از منابع تاریخی متنوع استفاده کرده، 10 مجلس روضه حضرت علی اکبر علیه السلام است. رابطه حضرت علی اکبر با امام حسین علیه السلام که معلوم نیست کدامیک عاشق دیگری هستند؟ پدر یا پسر؟ این کتاب هم از پرفروش ترین کتابهاست: چاپ بیست و دوم-1387- 214هزار و پانصد نسخه چاپ شده. این کتاب فقط یک تفاوت مهم با کتاب قبلی دارد و آن هم راوی آن است. فضایل حضرت علی اکبر و شرح زندگی و شهادت آن حضرت این بار از زبان مرکب آن حضرت روایت می شود. مخاطب این روضه ها هم خانم لیلا، مادر حضرت علی اکبر است.

    کتابشناسی:

    کتاب پدر، عشق و پسر؛ سید مهدی شجاعی، تهران، کتاب نیستان، 1387.


     

  • نظرات() 
  • یکشنبه 6 دی 1388

    اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید- نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی

    محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کردیم. امروز اما عاشوراست. اگر خدا توفیق بدهد من هم کربلام. فکه را می گویم؛ اردوی زیارتی سیاحتی و علمی جنوب با هم رشته ای های عزیزم. امروز کتابی که قبلا خوندم - و چندبار مباحثه کرده ام و اتفاقا همین روزها هم با ورودی های جدید آن را مباحثه می کنم- را مرور می کنیم: حماسه حسینی متفکر شهید استاد مطهری

    معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و یکمین کتاب 

    عنوان: کتاب حماسه حسینی نوشته متفکر شهید حجت الاسلام استاد مرتضی مطهری

    حماسه حسینی

    حماسه سه جلدی بود. دو جلد سخنرانیها و یک جلد هم یادداشتهای استاد. الان دو جلدی شده و سخنرانی ها با هم یک جلد شده. خلاصه حماسه حسینی -بخشی از خلاصه آثار شهید مطهری: سیری در سیره معصومین: انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام-  هم کتابیه که به همت نسل اول مباحثه کنندگان آثار شهید مطهری در دانشگاه امام صادق علیه السلام مثل دکتر سوزنچی و ... تهیه شده است. آن وقتی که استاد حجت الاسلام دکتر حسین سوزنچی، تنها حسین سوزنچی بود!

    توضیح اینکه بیشتر آثار شهید مطهری در دانشگاه امام صادق علیه السلام در قالب 8 واحد درسی اندیشه اسلامی مطالعه، مباحثه گروهی با یکی که قبلا این دروس را گذرانده، تدریس، امتحان و پایان نامه می شوند!

    برجستگی کتاب حماسه حسینی با توجه به اینکه مجموعه سخنرانی هاست به بحث تحریفات عاشوراست. شهید مطهری امام حسین را برای امروز جامعه می خواهد. بنابراین با آنچه سر راه استفاده از امام حسین برای امروز جامعه باشد، مبارزه می کند. در مورد یادداشتها هم باید بگویم توجه باید داشت که یادداشتهای شهید مطهری به این معنی نیست که آنها نظرات شهید مطهری اند یا شهید مطهری آنها را قبول دارد. چه بسا آنها را نوشته بود که در فرصت مناسبی نقدشان کند!

    مطالعه آثار شهید مطهری بی استثنا آموزنده و روان بخش است. آثاری که حتی با سوء مدیریت انتشارات صدرا هم به فراموشی سپرده نمی شود.

    کتابشناسی:

    کتاب حماسه حسینی، دو جلد، استاد حجت الاسلام شهید مرتضی مطهری، انتشارات صدرا.

     

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 2 دی 1388

    اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید- نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی-

    محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کنیم:

    معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: چهل و نهمین کتاب

    پس از پنجاه سال

    عنوان: کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشى تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام نوشته استاد دكتر سید جعفر شهیدى

    مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی، یکی از انسانهای جامع الاطرافی بود که دانشگاه امام صادق علیه السلام افتخار می کند در دهه اول عمر خود از چنین اساتیدی بهره می برده است. استاد بزرگوار در هر زمینه ای که وارد شدند، اثر جاودانه ای خلق کردند. ذخیره ای برای آخرتشان. کتاب پس از پنجاه سال ایشان که به بررسی قیام امام حسین می پردازد بیش از هر چیز در پی تبیین علت قیام است از راه تبیین و بررسی زمینه های اجتماعی فرهنگی تاریخی. دقیقا همان چیزی که ما در اصطلاح تخصصی خودمان می گوییم context.

    حالتهای مختلفی را بحث می کنند و توضیح می دهند و گویی یک مباحثه شکل گرفته و دلیلها رد می شوند.

    30 یادداشت علمی کوتاه که طی این سی سال بعد انقلاب بارها چاپ شده و من پارسال چاپ چهل و یکم آن را خواندم.

    کتاب را بخوانید، استاد با شما صمیمانه و بدون پرده و تعارف سخن خواهد گفت.

    کتابشناسی:

    کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام، استاد دکتر سید جعفر شهیدی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ چهل و یکم، 1387.



  • نظرات() 
  • دوشنبه 30 آذر 1388

    اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید! (نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی)

    محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کنیم:

    معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: چهل و هشتمین کتاب

    یاران شیدا

    عنوان: کتاب یاران شیداى حسین بن على اثر استاد حجت الاسلام دکتر مرتضى آقا تهرانى

    این کتاب هر سال تجدید چاپ می شود. آقا تهرانی، این کتاب رو به یک کتاب پژوهشی با منابع متعدد تبدیل کرده است. این کتاب به زمینه های فرهنگی اجتماعی و تاریخی حادثه عاشورا پرداخته و به تفصیل از بررسی حرکت تاریخی امام حسین و منازل مختلف در راه، شهدا به تفکیک زمان و نوع شهادت، و ... سخن گفته است. خوانندگان عادی و عامه مردم هم علاوه بر پژوهشگران می توانند از این اثر استفاده کنند. نقطه قوت این اثر، معرفی تک تک شهدای حادثه عاشورا -حتی آنانی که بعد امام حسین علیه السلام شهید شده اند- است.

    کتابشناسی:

    کتاب یاران شیدای حسین بن علی علیه السلام؛ مرتضی آقا تهرانی، قم؛ انتشارات باقیات، چاپ چهارم، 1386.

     

  • نظرات() 
  • جمعه 29 آبان 1388

    مطالعه و معرفی کتاب در سال جاری: چهلمین کتاب معرفی شده

    سید مهدی شجاعی، قبل از موضع گیری اخیرش در حمایت از مهندس میرحسین موسوی در انتخابات دهم ریاست جمهوری، یکی از محبوبترین نویسندگان متعهد جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی بود.

    کشتی پهلو گرفته -مهدی شجاعی

    ویژگی فتنه همین است که عیارها مشخص می شود. گذر زمان، همیشه حقایق بیشتری را روشن می کند.

    خوندن یک کتاب خوب مثل «طوفان دیگری در راه است» می تونه چهره خراب شده سید مهدی شجاعی رو بهبود ببخشه. من این کار رو با خوندن کتاب کشتی پهلو گرفته انجام دادم.

    کشتی پهلو گرفته، شفاعت سید مهدی شجاعی در قیامت خواهد بود. خوب نوشته است. هم استدلال است و هم احساس. هم عشق است و هم عقل. درباره حضرت زهرا سلام الله علیهاست ولی این صدای حضرت رسول، حضرت خدیجه، حضرت علی، حضرت حسن، حضرت حسین، حضرت زینب، حضرت کلثوم، اسماء، فضه و ... است که در 14 فصل، 14 خطاب، با ما حرف می زند و گوشه هایی از زندگی و عظمت بانوی بزرگ اسلام، ام الائمه، فاطمه زهرا را بیان می کند.

    دوره فشرده ای از تاریخ صدر اسلام برگزیده از منابع مختلف تاریخی و دینی.

    تا طولانی نشده، دو تا نکته دیگه رو هم بگم:

    کتاب کشتی پهلو گرفته، 14 مجلس روضه است. که لطایف ، ظرایف و ارتباطهای لطیفی بین وقایع تاریخی و منابع حدیثی و اعتقادی برقرار کرد. وقتی بخونید که حال داشته باشید. یا طوری بخونید که حال کنید.

    کتاب کشتی پهلو گرفته، کتاب پر تیراژی است. من چاپ بیست و هفتم1387 (اول: 1368) رو خوندم که تا اون موقع 474500 نسخه از اون توسط انتشارات مدرسه چاپ شده. از نوجوان تا کهن سال، همه می تونن بخونن و بهره شون رو ببرند.

    کتابشناسی:

    سید مهدی شجاعی، کتاب کشتی پهلو گرفته، تهران، انتشارات مدرسه،1387.

    لینکهای مرتبط این پست فعلا در دست تعمیر است!

  • نظرات() 
  • شنبه 10 مرداد 1388

    درس تاریخ اجتماعی ایران در کد رشته ما

     کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران،استاد كوثری، استاد تاریخ اجتماعی ما نوشته استاد دکتر رضا شعبانی، استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی، یکی از منابع درس تاریخ اجتماعی ایران ما بود. استاد دکتر مسعود کوثری، (عضو هیات علمی دانشگاه تهران) خوندنش رو حداقل برای امتحان میان ترم و پایان ترم پیشنهاد داد! (گرچه سر امتحان دیدیم از یه جای دیگه سوال طرح شده بود!) البته کتابهای دیگه ای رو هم پیشنهاد دادند: تاریخ اجتماعی آقای راوندی که موضوعی تالیف شده و در مجلدات بسیار چاپ شده! تاریخ اجتماعی آقای نوذری که از آغاز تا مشروطه را شامل می شه. مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی؛  تهران، خدمات فرهنگی رسا، نوشته جان فوران، ترجمه احمد تدین) هم کتاب خوبی بود.

    درسهای میان رشته ای

    برخی درسها ماهیتا میان رشته ای اند. مثل همین تاریخ اجتماعی که میان رشته ای تاریخ و جامعه شناسی است. یا درس روان شناسی اجتماعی که میان رشته ای روان شناسی و جامعه شناسی است. یا جامعه شناسی تفسیری که میان رشته ای مردم شناسی و جامعه شناسی است. (البته ما درس جامعه شناسی تفسیری نداشتیم.)

     

    مروری بر مباحث کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران آقای شعبانی

     

    کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران آقای شعبانی با بررسی خصوصیات عمومی جوامع ایرانی پیش از تاریخ و آمدن آریایی ها به فلات ایران، وارد تاریخ می شود و از تشکیل دولت و پیدایش ملت ایران می گوید. آنگاه به شکل پذیری تاریخی اجتماعات ایرانی بر مبنای روابط مبتنی بر ارزشهای مشروع اجتماعی، مناسبات ناشی از تطابق اجتماعی (روستا، شهر، حیات عشایری و موقعیت جغرافیایی)، روابط مبتنی بر ادغام پذیری اجتماعی (خانواده و طبقات اجتماعی)، روابط مبتنی بر جهت گیری اجتماعی(سازمان سیاسی، مشروعیت سیاسی- اجتماعی حکام، نوع حکومت، جایگاه حکومت در جامعه، روابط شاه با جامعه) می پردازد. آنگاه با اشاره به مقاومتهای ملی به مبارزه های فرهنگی و تلاشهای اجتماعی سازمان یافته ایرانیان در طول تاریخ می پردازد و از نقش عیاران می گوید و از خانقاهها می نویسد. بحث خود را نیز با خصوصیات فرهنگ و تمدن ایرانی تمام می کند.

    ضمایم متعددی که شامل فهرستهای اعلام: اشخاص و خاندانها و اقوام و اماکن بود از ویژگی های خوب این کتاب بود. گرچه منابع متعددی استفاده شده بود ولی به نظر می رسد برخی مطالب کتاب تنها نظر شخصی نویسنده است که نه ارجاعی داشت و نه دلیل محکمی برای آن. در کل، به نظر می رسد بعدا برای ارجاعات مقاله ای و پایان نامه ای مفید باشد!

    اطلاعات کتابشناسی:

    مبانی تاریخ اجتماعی ایران، دکتر رضا شعبانی، تهران، نشر قومس،1379

  • نظرات() 
  • پیشنهادهای من

    filesell درباره من و وبلاگم

    آخرین مطالب



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین روزآمد :

    اَبر برچسب‌های پاورقی



    قفسه؛ کوتاه‌نوشت‌های من درباره کتاب‌هایی که خوانده‌ام