تبلیغات
...پاورقی فرهنگ و ارتباطات - مطالب ابر رمان

...پاورقی فرهنگ و ارتباطات

حرف‌های زده نشده در حوزه معارف اسلامی، دین، حکومت (سیاست‌گذاری عمومی)، جامعه اسلامی، فرهنگ و ارتباطات

شنبه 26 آذر 1390

این یادداشت در نشریه خبری تحلیلی پنجره شماره 118، شنبه 19 آذر 1390، منتشر شده است. لینک این مطلب در سایت پنجره (+)

درباره رمان «آسمان شیشه‎ای نیست!» مرتضی انصاری

با هم برویم ته چاه/ حمید درویشی شاهکلائی

«سال اول غروب جمعه دلش به هیچ کاری نمی‎رفت. بعد از مدتی غروب که می‎شد، دیگر دلش نمی‎گرفت و از این دل نگرفتن ناراحت می‎شد و نگران. می‎رفت به پارک کوچک کنار خوابگاه و سعی می‎کرد و حتی زور می‎زد که یک جوری همان حس غریب به‎سراغش بیاید. این اواخر هم که دیگر یا اصلا تفاوت روز‎ها را متوجه نمی‎شد و یا آخر شب یک دفعه به ذهنش می‎آمد که یک غروب دیگر هم گذشت... . »

سبک زندگی هر تمدنی جدای از پیش‎فرض‎‎ها و اصول فکری آن تمدن نیست و هر تمدنی هنگام برخود با سایر تمدن‎‎ها مجموعه‎ای را از خود عرضه می‎دارد که شامل همه‎چیز است، از غذایی که پیشنهاد می‎دهد تا شیوه تربیت فرزندان. در این مجموعه، جایگاه علوم، به‎ویژه علوم انسانی برجسته است. علوم انسانی هر تمدنی متأثر از نوع نگاه آن به هستی است و در مرحله بعد خود به نگاه افراد به هستی شکل می‎دهد و چرخه تولید و بازتولید را کامل می‎کند. در این داستان اختلافات ریشه‎ای سبک‎‎های مختلف زندگی دیده می‎شود که ارتباط تنگاتنگی با علوم انسانی دارند.

قصه از آن‎جا آغاز می‎شود که «حامد» در سرگردانی‎‎ها غرق است. هرچند اشاره مستقیمی به عامل این وضعیت نمی‎شود؛ اما با توجه به فضای داستان و زندگی کنونی او می‎توان به نقش پررنگ رشته تحصیلی‎اش رسید. استاد مسن حامد که اتفاقا دارای اعتقادات فردی مذهبی‎ست، به هنگام تدریس و بحث، خدا را کنار می‎گذارد و می‎گوید: «باید این فرض را بپذیریم که انسان موجودی مستقل و خود‎بنیاد است و سرنوشتش به‎دست خودش رقم می‎خورد و نباید چشم به‎جای دیگری بدوزد... این‎که برخی از امور توسط نیرو‎های جدای از انسان صورت می‎گیرد با روح برنامه‎ریزی سازگار نیست. به‎عنوان مثال در جامعه‎ای که اتفاقات را به خدا، جادو یا الهه‎‎ها نسبت می‎دهند؛ امکان برنامه‎ریزی وجود ندارد.» و تقابل این نوع نگاه با نگاه دینی به‎هنگام حضور حامد در مسجد به‎راحتی قابل‎مشاهده است: «... رفت عقب‎تر و تکیه به دیوار مسجد داد. یک صفحه قرآن خواندند و بعد دعا کردند: خدایا به برکت این قرآن موانع ازدواج جوانان را رفع بگردان، توطئه‎‎های دشمنان را به خودشان برگردان، همه مریض‎‎ها را شفا بده. برایش جالب بود که از خدا این همه تأثیر در عالم می‎خواستند. ذهنش شروع به اشکال گرفتن کرده بود...»

همگان اذعان دارند که هر سبک زندگی مجموعه‎ای از باید و نباید‎‎ها را با خود دارد؛ اما نکته مهم آن است که حدود باید و نباید‎‎ها را چه‎چیزی تعیین می‎کند. ملاک درست و غلط چیست؟ خواست خدا یا خواست بشر؟ دستور خدا یا رضایت طرفین؟ نباید به صرف اشتراک ظاهری بعضی رفتار‎ها حکم به نزدیکی سبک‎‎های زندگی داد. اندیشه‎‎های بشر خود‎بنیاد به او یاد داده به‎خاطر خود‎پرستی گاهی به رفتار‎های به ظاهر نیک روی بیاورد. «... با لحنی که انگار دارد تأسف می‎خورد گفت: «می‎شه الان با یه ذره کمک، نذاریم این گدا تبدیل به دزد بشه؛ وگرنه اون موقع چند برابر این کمک بهمون ضربه می‎زنه. حتی می‎شه به مردم فهموند که این کمک براشون یه‎جور سوده و آموزش‎شون داد که به این آدم‎‎ها کمک کنند.» تعجب کرد. بیشتر از تعجبی که تا آن موقع با شنیدن حرف‎‎های سارا و حتی از لبخند‎های خودش تجربه کرده بود...» الگوی هر سبک زندگی به واقع جهت‎دهنده بقیه قسمت‎‎ها است. داستان پایانی باز دارد و سرگردانی حامد وارد مرحله جدیدی می‎شود و به نوعی مخاطب را متوجه انتخاب‎‎های پیش‎رویش در زندگی می‎کند. اما کم نیستند کسانی‎که افق سبک زندگی خود را ناآگاهانه انتخاب کرده‎اند. مانند استاد حامد که حاضر است حتی به ته چاه غرب برود، چون در این کار هم آن‎‎ها تجربه بیشتری از ما دارند: «استاد انگار که حرفی تکراری شنیده باشد، سریع گفت: اگه اونا خودشون رو انداختن تو چاه، من هم خودم رو می‎اندازم. می‎دونین چرا؟ چون اونا 400 سال از ما جلوترن... چون اونا برای همین کارشون هم کلی دلیل و برنامه‎ریزی دارن. اگه اونا الان ته چاهن و ما با این وضعیت‎مون سر چاهیم، من ترجیح می‎دم ته چاه باشم. چند نفری خندیدند.»
آسمان شیشه ای نیست مرتضی انصاری زاده

  • یادداشت مرتبط من در ماه‌نامه فرهنگی سیاسی حیات، شماره 58 (+)
  • مصاحبه نویسنده با خبرگزاری ایکنا (+)
  • مشکل علوم انسانی، رابطه دختر و پسر نیست (+)
  • قصه به بهترین شکل ممکن تموم می شه (+)
  • شکهای همیشگی (یادداشت روزنامه خراسان) (+)

  • نظرات() 
  • سه شنبه 11 خرداد 1389

    عنوان کتاب

    نویسنده

    ترجمه

    محل نشر

    ناشر

    سال انتشار

    صفحه

    قیمت
    (تومان)

    پاسیاد پسر خاک: زندگی و زمانه حجت الاسلام سیدعلی اکبر ابوترابی فرد

    محمد قبادی

    -

    تهران

    سوره مهر

    1388

    443

    6800

    ارتباطات آئینی: از گفتگوهای روزمره تا جشن های رسانه ای شده

    اریک دبلیو رودنبولر

    عبدالله گیویان

    تهران

    دانشگاه امام صادق علیه السلام و  پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم

    1387

    267

    2500

    جهانگردی: ارتباطی میان فرهنگی؛ مطالعه تطبیقی الگوی غربی و الگوی اسلامی

    محمدهادی همایون

    -

    تهران

    دانشگاه امام صادق علیه السلام

    1384

    275

    2500

    باز اندیشی درباره رسانه، دین و فرهنگ

    استوارت ام. هوور

    مسعود آریایی نژاد

    تهران

    سروش

    1382

    382

    2250

     

    فکر می کنید این جدول بالایی چیه؟ بله! طبق قرار که کتابهایی که جدیدا خریدم رو بنویسم، این هم کتابهای اخیره.

    عکس کتابهایی که روز اول نمایشگاه بین المللی کتاب خریدم

    این روزها اداره فرهنگی دانشگاه (امام صادق علیه السلام) یه کار خوبی کرده و گلچینی از مطرح ترین رمانهای ایران و جهان را در موضوعات متنوع آورده و با تخفیف 25 درصد (و برخی از کتابهای توصیه شده خاص توسط فردی خاص! را با 40 درصد تخفیف) عرضه می کند. فهرست ذیل هم عناوین کتابهاییه که من سفارش دادم! این فرصت را از دست ندهید!

    جنگ و صلح تولستوی، پیرمرد و دریا ارنست همینگوی، بادبادک باز، دنیای سوفی، سووشون دانشور، هملت، پرواز شبانه، زن زیادی جلال آل احمد، مدیر مدرسه جلال احمد، جشن حنابندان، سمفونی مردگان، کوه مرا صدا زد بایرامی، سنگ اندازان غارکبود، من او رضا امیرخانی

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 29 اردیبهشت 1389

    نامیرا
    نامیرا، رمانی است در حوزه تاریخ اسلام، سال 60 و 61 هجری در کوفه و حوالی آن اتفاق می افتد. می توانید از همین توضیح کوتاه بفهمید ماجرا چیست.

    متن ارزشمند و اصطلاحا فاخری است. صادق کرمیار (متولد 1338)، رمان خوبی پدید آورده است. همین که بگویم کاری است از نیستان، اهل مطالعه می فهمند دقیقا با چه کتابی روبرو خواهند شد.

    چی بگم. تاریخ اسلام سراسر درسه. خاطره نیست. موردکاوی است. حالاحالاها باید کتاب در بیاد تا رفته رفته بفهمیم چه اتفاقی افتاده است. نامیرا کار قشنگی بود. خوندنش برای نسل جوونی که همه چیز رو ساده می انگارد، مفید خواهد بود انشاءالله.

    اطلاعات کتابشناختی:

    نامیرا، صادق کرمیار، تهران، نیستان، 1388، 336ص. 5400 تومان.

    صفحه کتاب نامیرا در گودریدز +

    صفحه آقای صادق کرمیار در گودریدز +

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 16 دی 1388

    زویا پیرزاد

      اشاره:

      مطالعه کار خوب و لازمی است! معرفی کتاب و بررسی کتاب هم وقتی مطالعه شکل بگیره، باید شکل بگیره.

      معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و ششمین کتاب

      عنوان: کتاب رمان چراغها را من خاموش می کنم اثر زویا پیرزاد

      زویا پیرزاد نویسنده ای است که نوشته هایش جایزه گرفته است. انصافا هم نویسنده توانایی است. نکته هایی که برای من در خواندن کتابها مهم است، گاهی لذت بردن از توانایی نویسنده است، گاهی هم خدمتی است که نویسنده به فرهنگ، جامعه، دین، اعتقادات و ملت خود می کند. اتفاقا دومی خیلی مهم است. اصلا هنر مورد قبول ما، هنری است که در خدمت اهداف والای انسانی قرار گیرد. ای کاش نویسندگان ما زیبایی ها را ببینند. زیبایی های انقلاب اسلامی و دفاع مقدس هنوز خیلی جای کار دارد؛ ولی هنرمندان ما -نه همه شان- ... .

      ای کاش نویسندگان ما کتابی بنویسند که مثلا سرمایه گذار ایرانی که می خواد بره دبی، کتاب رو بخونه و نره دبی؛ بمونه برای همین آب و خاک سرمایه گذاری کنه. نه فقط اینا که ایرانی های مقیم خارج و خارجی ها هم بیاین تو مملکت ما سرمایه گذاری کنند و ما جایگاه گذشته خودمون را به دست بیاریم.

      کتابشناسی:

      کتاب چراغ ها را من خاموش می کنم، زویا پیرزاد، تهران، نشر مرکز، 1387



  • نظرات() 
  • دوشنبه 14 دی 1388

      اشاره:

      مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه را به برنامه روزمره زندگی خود وارد کنید. -نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی

      معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و پنجمین کتاب

      عنوان کتاب: کتاب پاییز در قطار اثر محمد کاظم مزینانی

      پاییز در قطار

      کتاب پاییز در قطار طرح روی جلدی دارد که تداعی رمان کودکان یا رمان نوجوانان می کند. البته کم حجمی کتاب 59 صفحه هم بر این معنا دلالت دارد. اما اصلا برای کودکان و نوجوانان مناسب نیست! واقعا این داستان می خواست چی بگه؟ چی گفت؟ جبهه رفتن پسرک چشم آبی داستان محکوم شد! همین. البته کتاب ویژگیهای مثبتی هم داشت مثل اینکه حسد سگ داستان -خانمی- درمان شد. رشد و تعالی آن سگ هم چیز خوبی بود.

      کتابشناسی:

      کتاب پاییز در قطار -رمان-، محمد کاظم مزینانی، دفتر آفرینش های ادبی، تهران، انتشارات سوره مهر، 59ص.

  • نظرات() 
  • جمعه 25 اردیبهشت 1388

    باد، رعد و برق، تگرگ، طوفان، باران، سیل، ابرهای متراكم، رگبار پراكنده، طوفان دیگر و رنگین كمان عناوین فصول ده گانه كتاب «طوفان دیگری در راه است» هستند. شاید در نگاه اول از روی این عنوانها به نظر برسد كه سرفصلهای یك كتاب علمی حوزه كودك را داریم می خونیم ولی «طوفان دیگری در راه است» یك كتاب رمان، اثر نویسنده نامی كشورمان، سید مهدی شجاعی است! نویسنده ای متعلق به جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی.

    طوفان دیگری در راه است- سید مهدی شجاعیاین كتاب اولین بار در سال 1365 نوشته شده ولی در سال 1385 (برای انتشار) بازنویسی شده است. نیازی به تعریف از قلم معجزه آسا، خلاقیت، ذهن باز و اندیشه های قدرتمند نویسنده نیست. اولین بار تو «از به» رضا امیرخانی دیدم كه خوندن نامه می تونه یكی از جالب ترین انواع روایتگری باشه. فصل رگبار پراكنده این كتاب كه با 170 صفحه طولانی ترین فصل كتاب هم هست، با آوردن نامه های یه پسر و مازی جونش(مامان زینت!) به خوبی تونست تجربه خاطره انگیزی از موفقیت نامه خونی تو كتاب رو برام ثبت كنه.

    كتاب نیستان (كه نامش با سید مهدی شجاعی پیوند خورده) كتاب «طوفان دیگری در راه است» رو در 396 صفحه چاپ كرده. من چاپ چهارم (1386) رو خوندم با جلد گالینگور (قیمت 5500 تومان). شما هم بخونید و لذت ببرید. راستی تو فصل رگبار پراكنده نظر نویسنده در مورد حجاب اجباری كه از زبان مازی جون بیان می شه (به ویژه اگه متعلق به همون سالهای دهه60 باشه) خیلی جالب به نظر می آد.

    به این ترتیب بعد از سانتاماریا، صمیمانه با جوانان وطنم، خدا كند توبیایی و ... كتاب «طوفان دیگری در راه است» رو هم خوندیم و اجمالا چند نكته از هزاران ازش نوشتیم. یا علی مددی!

  • نظرات() 
  • پیشنهادهای من

    filesell درباره من و وبلاگم

    آخرین مطالب



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین روزآمد :

    اَبر برچسب‌های پاورقی



    قفسه؛ کوتاه‌نوشت‌های من درباره کتاب‌هایی که خوانده‌ام